Jesse Orrico 60373 Unsplash
We gaan steeds later met pensioen en dat is fijn voor je brein, meent neuropsycholoog Erik Scherder. Prikkels voor de hersenen zijn namelijk gezond. Maar dan moet de baas ook wel een beetje meewerken.
Rouwig is hij er niet om dat zijn werkende leven is verlengd. Erik Scherder, met zijn 66 jaar nog flink actief, vindt dat niemand dat hoeft te zijn. ‘Ik ben voorzichtig in mijn uitspraak, want mensen met zware beroepen zullen het niet met me eens zijn. Maar voor het andere, overgrote deel van de werkende bevolking geldt: beschouw doorwerken niet als móéten, maar als mógen.’

De neuropsycholoog weet dat de verhoging van de pensioenleeftijd geen breed gedragen ontwikkeling is, maar voor het brein is het juist goed. ‘Studies laten zien dat het gezond is wanneer je je elke dag tot iets moet zetten. Je hersenfuncties en vitaliteit worden vergroot op het moment dat je ergens moeite voor moet doen. Dat is gekoppeld aan werk: je dient ergens op tijd te zijn, je moet de trein halen, deelnemen aan het verkeer, een opdracht vervullen. Dat is een prikkel die je niet wilt verliezen. Het brein wil uitdaging.’

Belangrijk is dat die prikkel, die uitdaging, wordt gefaciliteerd door de werkgever. ‘Bedrijven moeten zich zo gaan opstellen dat iedere werknemer zich op elk moment en op elke leeftijd moet kunnen ontwikkelen. Wanneer een werknemer geen uitdaging meer krijgt, verdwijnt de motivatie en zit hij als het ware zijn tijd uit. Daar heeft niemand iets aan.’

Levenselixer

De baas moet proactief handelen zodat de werknemer niet inactief wordt, vindt hij. ‘Hij moet motiveren. Cursussen aanbieden en mogelijkheden geven om, zelfs al is die persoon 56 jaar, nog hogerop te kunnen wanneer hij ambitie toont. Elke dag moet er iets zijn waardoor de werknemer denkt: dit wordt een actieve dag, er is perspectief, ik kan weer vooruit.’

Natuurlijk ligt daar ook een eigen verantwoordelijkheid. ‘Als jij schouderophalend streepjes zet met het aantal dagen tot je pensioen, kan het voelen alsof het nog heel lang duurt tot het zover is. Je brein sukkelt eerder in naarmate je ouder wordt, het wordt minder vindingrijk.

‘Routine is dodelijk. Draai het om: zorg dat je nog graag door wilt, denk na over promotie, kijk waar de kansen voor salarisverhoging liggen. Denk niet dat je alles wel hebt gedaan en beleefd, zorg juist dat je zin in dingen houdt. Dat is je levenselixer.’

In het harnas

Wat nu als dat binnen het bedrijf niet kan, moet je dan overstappen naar een andere baan? Scherder is sceptisch. ‘Het is heel goed dat je de behoefte voelt om te switchen en dus niet lijdzaam wilt afwachten. Maar je zal mij niet direct ‘ja, doe maar!’ horen zeggen. Je gooit immers vaak de zekerheid van een vast contract overboord. Mijn advies: zorg dat je niet in zo’n situatie komt. Praat met de baas, kijk wat anders kan en wat je wil. En wacht daar niet te lang mee. Tegelijkertijd is dat een gedeelde verantwoordelijkheid: ook leidinggevenden moeten zorgen dat dat punt niet wordt bereikt.’

Ook adviseert Scherder werkenden nu al te zorgen voor een perspectief voor na het pensioen: zorg voor een parallel leven dat naast het werkende leven loopt, zodat je bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd een uitdagend en actief leven wacht. Geen diep gat.

Zelf hoopt Scherder dat hij ‘in het harnas zijn laatste snik uitblaast’. ‘Ik heb een heel fijne baan en het geven van colleges, zet mij op scherp. Ik heb het geluk dat ik doe wat ik leuk vind. Aan de andere kant: in hoeverre heb ik dat geluk er ook zelf in gelegd? Dat geldt niet voor elke baan, laat dat helder zijn. Maar het zou mooi zijn wanneer je in iedere baan zoekt naar de aspecten die het werk leuk maken.’

De neuropsycholoog gunt het iedereen om het pensioen op een positieve manier te bekijken. ‘Je bent bezig met je laatste rit. Maak hem dan zo mooi mogelijk.’

Uit Intermediar (oktober 2018)

Photo by jesse orrico on Unsplash

Leave a Reply

Your email address will not be published.

UA-47815322-3
%d bloggers like this: